Waarom je buienradar motregen mist

Door Jesse Verbeek · 27 september 2026

Je kijkt op de buienradar. Geen kleurtje te zien boven je route. Je stapt op de fiets, en tien minuten later zit je bril vol druppels en is je broek vochtig. Motregen. De radar gaf geen enkele waarschuwing. Hoe kan dat?

Het antwoord zit in hoe een regenradar werkt. Motregen is voor een radar bijna onzichtbaar, en dat is geen fout van één app. Het is natuurkunde.

Hoe een regenradar werkt

Het KNMI heeft twee weerradars, in Den Helder en in Herwijnen. Ze draaien rond en zenden korte pulsen uit. Raken die pulsen druppels in de lucht, dan kaatst een klein deel terug. Hoe sterker die weerkaatsing, hoe harder het regent. Uit al die metingen maakt het KNMI elke vijf minuten een nieuwe neerslagkaart. Die kaart zie je terug in apps als Buienradar, Buienalarm en Droog Over.

Voor een gewone bui werkt dat heel goed. Voor motregen niet.

Waarom de radar motregen mist

Er zijn drie redenen, en ze versterken elkaar.

De druppels zijn te klein. Een regendruppel is een paar millimeter groot. Een motregendruppel is vaak kleiner dan een halve millimeter. De weerkaatsing van een druppel neemt enorm toe met zijn grootte: een druppel die tien keer zo groot is, kaatst ongeveer een miljoen keer zoveel terug. Een wolk vol piepkleine motregendruppels geeft daardoor zo weinig signaal dat de radar er nauwelijks iets van merkt.

Motregen valt uit lage bewolking. Motregen ontstaat meestal in een laag, grijs wolkendek van een paar honderd meter hoog. De radarbundel gaat een klein beetje schuin omhoog, en de aarde is rond. Op honderd kilometer van de radar zit de bundel daardoor al gauw een kilometer boven de grond. Hij schiet dan gewoon over de motregen heen.

De hoeveelheid is heel klein. Motregen levert vaak minder dan 0,1 millimeter per uur op. In de radardata die wij gebruiken ligt de kleinste stap rond dat niveau. Alles daaronder komt op de kaart binnen als droog.

Motregen is niet niks

Van motregen word je niet doorweekt zoals van een flinke bui. Maar op de fiets rijd je er wel een half uur doorheen. Na zo'n rit zijn je jas, je broek en je bril nat, en dat terwijl de radar de hele tijd droog liet zien. Juist omdat je er niet op rekent, is het zo vervelend.

Hoe Droog Over motregen toch opmerkt

Omdat de radar hier tekortschiet, kijkt Droog Over niet alleen naar de radar. De app combineert drie bronnen.

De eerste is de radar zelf, voor alle neerslag die hij wel ziet. De tweede is de neerslagverwachting van het KNMI. Die rekent niet één scenario door, maar een hele reeks, en geeft zo een kans: hoe groot is de kans dat er op deze plek meer dan 0,1 millimeter per uur valt? Die kans zegt iets over motregen, ook als de radar niets ziet. De derde bron zijn weerstations in de buurt. Meet een station binnen vijftien kilometer dat het nat is, dan telt dat mee.

Ziet de radar niets, maar is de kans op lichte neerslag flink, of meldt een station in de buurt dat het nat is? Dan zegt Droog Over niet "droog", maar "mogelijk motregen". Is de kans op iets meer neerslag groot, dan wordt het "kans op lichte neerslag". Het blijft een kans, dus soms valt het mee. Maar je wordt niet meer verrast door een radar die droog zegt terwijl het miezert.

Zo lees je de buienradar slimmer

Ook zonder app kun je motregen beter inschatten. Hangt er een laag, egaal grijs wolkendek zonder duidelijke buien, dan is een lege radar geen garantie voor droog weer. Kijk dan ook naar buiten of naar een ruit: motregen zie je eerder aan een wazig zicht dan aan de radar. En let op de afstand tot de radars in Den Helder en Herwijnen. Hoe verder weg, hoe hoger de bundel en hoe groter de kans dat lage motregen gemist wordt.

Veelgestelde vragen